|
Trčanje u antičko doba
Počeci takmičenja u trčanju su vezani za Olimpijske igre u antičkoj Grčkoj i datiraju od 776.god.pre nove ere, a vezani su za podatak koji govori o pobedi Koroiba Eliđanina na stazi od jednog stadija, što odgovara dužini od 192,28 m, mereno u Olimpiji. Koliko su pobednici stadiona cenjeni govori i činjenica da se čitav olimpijski ciklus nazivao i bio u znaku imena pobednika, a još pre nove ere se u rimskom carstvu poznavanje i bavljenje atletikom smatralo delom kulture pismenog sveta. Dužina staze za trku na 1.stadij je određena dužinom od 600. koraka Herakla, osnivača olimpijskih igara ili po drugima, dužinom staze koju je on uspeo da pretrči udahnuvši vazduh samo jednom. U drugim antičkim gradovima je ta dužina staze bivala i kraća u zavisnosti od izmerene dužine stope, pa je tako u Miletu jedan stadij iznosio 177,36 m, a u drugim gradovima između ove dve vrednosti, tako da je ona varirala do 15 m. Trka na jedan stadij je predstavljala osnovnu trku i skoro čitav vek jedinu olimpijsku disciplinu. Ona predstavlja dužinsku osnovicu za modernu olimpijsku trku na 200 m Tek 724.g.p.n.e. se uvodi disciplina na dvostruko dužoj staza, diaulos, duga 384,56 m, što odgovara savremenoj dužini staze od 400 m. A 720.g.p.n.e. se uvodi i dolihos, dugoprugaška staza, koja se trčala u rasponu od 7-24.stadija, a najčešće na 20.stadija što odgovara dužini staze od 3845 m. Zanimljivo je možda pomenuti da u Beogradu postoji kružna staza koja po svojoj dužini odgovara olimpijskom diaulosu tj; 384,5 m (dva stadija). Ovo je jedna od staza na kojoj treniraju atletičari AK ''Kometa''. Za antičke Grke, kao i za mnoge savremenike nenaklonjene sportu, trčanje dugih pruga je bilo suvišno i neinteresantno, ali su smatrali da je tadašnje dugoprugaštvo bilo inspirisano podvizima profesionalnih glasnika hemerodromoia ili dromokerykesa ili dolihodromoia, koji su trčali neverovatno duge distance koje su iznosile i preko 200 km. Sve u svemu, za 1.200 godina antičkih olimpijskih igara, postojalo je svega 6. trkačkih disciplina od kojih je jedna bila ''rezervisana'' za žene. Duhu antičkih Grka je bilo nebitno borenje protiv nečega jasno određenog, kao što je danas izmerena brzina uz pomoć štoperice ili obaranje rekorda, već borba protiv suparnika. Ono što nas prati od davnina, a potvrđuje se i danas je da se ''dobar trkač uzda u svoju brzinu, a loš u trikove i računicu'', verujući da se samo na taj način može doći do pobede''.
|
